Απόψε η διάθεση των αναθεωρήσεων διψά.

Η πηγή πλούσια, μα οι προτεραιότητες αδυνατούν να μπουν στη σειρά τους για να ξεδιψάσουν. Ο χρόνος σταματά και στο φανάρι της λεωφόρου καθρεφτίζεται το χρώμα που βάφτισε κάποιο δρόμο πέρσι, στις 6 Δεκεμβρίου του 2008 με αίμα.

Στο ραδιόφωνο ακούγεται το “Καθρεφτάκι” του Σωκράτη Μάλαμα.

Ποιος, άραγε, μπορεί να σταματήσει τον έρωτα για τη ζωή, αναρωτιέμαι. Πράγματι, “ρίχνει ο χρόνος στο φτερό” και δεν ξέρω αν βρέχει εκεί έξω ή εδώ μέσα.... “Λευκό το σύννεφο και βρέχει, στου διψασμένου την αυλή”...

Στο μυαλό μου γυρίζει σαν ζαλισμένο καρουζέλ η φράση της μητέρας του Αλέξη Γρηγορόπουλου που χάθηκε άδικα πέρσι από σφαίρα αστυνομικού... “Με βαραίνει ότι του έμαθα να μη φοβάται τίποτε στη ζωή...”, “...Αν είχε φοβηθεί το δολοφόνο του τώρα θα ζούσε”, “Αυτό το βάρος κουβαλάω, τον έμαθα να μη φοβάται...”

“...τον έμαθα να μη φοβάται”...

....

Αν και δεν ήθελα να γίνω ακόμη ένας από εκείνους που χρησιμοποιούν το γεγονός για να πουν την άποψή τους, ωστόσο παρακίνηση για μένα στάθηκε η δήλωση της μητέρας του Αλέξη που καταθέτει: “...ο Αλέξανδρος πριν από τον θάνατο του δεν ήταν παρά ένα παιδί όπως όλα τα άλλα. Τώρα όμως είναι ένα σύμβολο για όλα τα παιδιά της ηλικίας του”.

Η έννοια του συμβόλου, λοιπόν, -συμβόλου που γεννήθηκε στις 6/12/08 μ' ένα θάνατο- με απελευθέρωσε από τους ενδοιασμούς μου. Έτσι, θυμήθηκα πως πέρσι τέτοια εποχή, έγραψα ένα άρθρο σχετικά με τα γεγονότα του Δεκέμβρη, που όμως, δεν κατάφερε να δημοσιευθεί. Ήταν ίσως, too much too soon. Ο τίτλος του: “Ένας θύτης κι ένα θύμα” και το δημοσιεύω εδώ, αφού διαβάζοντάς το ελάχιστα έχω μονάχα να προσθέσω.

“Πολλές φορές τα πράγματα δεν είναι όπως δείχνουν ή όπως θέλουν να μας υποδείξουν. Χρειάζεται να αφουγκραστούμε πριν αποφανθούμε. Να το δούμε ολόπλευρα και σφαιρικά. Τι είναι αυτό που ζήσαμε το Δεκέμβρη; Ξέσπασμα; Οργή; Επανάσταση; Αγανάκτηση; Κάτι άλλο;

Αυτό που καταλάβαμε είναι ότι χρειαζόταν ένα θύμα κι ένας θύτης για να δούμε να καθρεφτίζονται πάνω τους ο εαυτός μας από τη μία και ότι μας ταλανίζει από την άλλη.

Σ’ ένα 15χρονο θύμα, τα παιδιά είδαν τον εαυτό τους, το μέλλον και τα όνειρά τους να πεθαίνουν. Ένιωσαν την απογοήτευση από τον κόσμο των μεγάλων που δεν προστάτευσε τον συμμαθητή τους, το συνομήλικο, το φίλο, τον αδερφό.

Σ έναν αστυνομικό, ειδικό φρουρό, είδαν την εξουσία, το κράτος και τους μεγάλους ν’ αποδεικνύονται λίγοι, ανάξιοι, αναποτελεσματικοί, ανεπαρκείς και υποδεέστεροι.

Σ’ ένα 15χρονο θύμα, οι ενήλικες είδαμε τα παιδιά μας, τον εαυτό μας και το μέλλον να σβήνει άδικα. Σ’ έναν ειδικό φρουρό, είδαμε τον αστυνομικό που μας απογοήτευσε, την οικογένεια (του) που καταστράφηκε, το συγγενή που βρήκε επιτέλους δουλειά ως αστυνομικός, το γιο κάποιας μάνας.

Ο θάνατος του 15χρονου παιδιού μας, είναι ο λόγος που έσπασε το απόστημα της οργής. Ένα απόστημα που είναι συνονθύλευμα αγανάκτησης, φτώχειας, αδιέξοδων, αίσθημα κοροϊδίας από μέρους των κυβερνήσεων, ισοπέδωσης αξιών και προτύπων από τη πλευρά της πολιτείας, μιας κοινωνίας πολλαπλών ταχυτήτων, ανισότητας και διακρίσεων, χαλάρωσης των ηθών, καθώς και των πολιτικών, κοινωνικών και οικογενειακών δεσμών, ανασφάλεια, ανεπαρκής παιδεία, ανεργία.

Μια επικίνδυνη οργή που όταν εκφράζεται με τη μορφή βίας είναι ικανή να δημιουργήσει έναν άτυπο κοινωνικό, ρατσιστικό εμφύλιο, καταστροφικό για οποιαδήποτε κοινωνία.

Θαρρώ πως πολύ εύκολα δεχτήκαμε ό,τι κατασκευάστηκε για εμάς από τα ΜΜΕ, γι’ αυτή την υπόθεση, όπως και για πολλές άλλες. Το διαδίκτυο αποδείχθηκε ικανότερο και αμεσότερο από τα παραδοσιακά ΜΜΕ.

Πολλές ειρηνικές διαμαρτυρίες πραγματοποιήθηκαν στο κέντρο της Αθήνας, αλλά έμειναν στην αφάνεια. Στην Ελλάδα οι φωτιές «πουλάνε» περισσότερο.

Μέσα στη φράση «γνωστοί άγνωστοι» έκλεισαν όλους όσους δημιούργησαν επεισόδια, που άλλες φορές, πάλι, ονόμαζαν «μπαχαλάκιδες», μα όταν ήθελαν να μιλήσουν για αγανάκτηση, να συγκινήσουν, να χειραγωγήσουν εν τέλει τη σκέψη μας, τότε έλεγαν «τα παιδιά».

Κανείς δε γνωρίζει, πραγματικά, ποιοι ήταν όλοι εκείνοι που έκαψαν, έσπασαν και ρήμαξαν το κέντρο της Αθήνας. Είναι πιο εύκολο να τσουβαλιάζουμε τις ευθύνες στους «γνωστούς άγνωστους», παρά να βγάλουμε στο φως τη πραγματικότητα.

Είναι πιο εύκολο να αμαυρώνουμε τη μνήμη ενός νεκρού εφήβου και προσβάλλοντας την οικογένεια του βαφτίζοντας τον Αλέξη παιδί με “αποκλίνουσα συμπεριφορά”, όπως χαρακτηριστικά ακούστηκε από το στόμα του δικηγόρου υπεράσπισης του αστυνομικού -που πυροβόλησε τον Αλέξη- προκειμένου να δικαιολογήσουμε τ' αδικαιολόγητα... Προκαλώντας επιπρόσθετα και το κοινό αίσθημα.

Ποιος, πραγματικά, γνωρίζει πως πίσω από τους άντρες των ΜΑΤ, υπήρχαν απλοί πολίτες που πετούσαν πέτρες και προκαλούσαν τους «κουκουλοφόρους»; Ότι ο μέσος όρος ηλικίας της πλειοψηφίας των ατόμων που έσπαζαν αδιακρίτως τα μαγαζιά ήταν 25 χρονών και όχι 15; Ότι και απλοί πολίτες φώναζαν, διαμαρτυρήθηκαν, διαδήλωναν εμπρός στα πρόσωπα των ΜΑΤ; Ότι στη ανάμεσα σε αυτούς που έκαναν πλιάτσικο ήταν παππούδες και γιαγιάδες που έπαιρναν από τα σούπερ μάρκετ τρόφιμα, αλλά και από την άλλη, νεαροί που «δεν θα έλεγαν όχι για ένα καινούργιο κινητό» ή ένα επώνυμο ρουχαλάκι; Ποιος μέτρησε τη διπλή αγωνία των μεταναστών στη χώρα μας, που κλεισμένοι στα μαγαζιά τους για να τα προστατεύσουν τόσες μέρες, όπως και πολλοί Έλληνες, φοβούνταν για τυχόν πυροδότηση του ρατσισμού απέναντί τους, επειδή προβλήθηκε η συμμετοχή μεταναστών στο πλιάτσικο;

Ποιος μπορεί να λάβει υπόψη του ότι για πολλούς νεαρούς η συμμετοχή τους στα επεισόδια ήταν κάτι το πολύ διασκεδαστικό και συναρπαστικό, αφού όλο αυτό τους έβγαλε από την ανιαρή τους καθημερινότητα όπου δεν είχαν τίποτε να περιμένουν;

Μήπως αρχίζει και φωτίζεται η κρίση και τα αδιέξοδα που βρισκόμαστε, όπως και η πραγματική - ίσως - αιτία του ξεσπάσματος της οργής;

Ξεχνάμε πως «οι γνωστοί άγνωστοι» είναι μέλη της κοινωνίας όπου όλοι εμείς ζούμε, αναπνέουμε, φτιάχνουμε και αλληλεπιδρούμε. Είναι τα δικά μας παιδιά, οι γνωστοί μας, ο αδερφός, ο διπλανός μας. Στο βάφτισμα «γνωστοί άγνωστοι» νιώθω να υποτιμάται η νοημοσύνη μου!

Ξεχνάμε ότι και οι μπάτσοι, είναι εργαζόμενοι με δωδεκάωρες βάρδιες πολλές φορές, με οικογένεια, που χρωστούν κι αυτοί στις τράπεζες κάθε μήνα, και που η ζωή τους εξαρτάται πολλές φορές από τις διαταγές που δέχονται. Άνθρωποι που δεν τους έχουμε δει να απεργούν ή να διαδηλώνουν, αναρωτηθήκαμε γιατί; Τάχα δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα στο επάγγελμα τους;

Ποιος από τους πλιατσικολόγους, ανελέητους καταστροφείς, αυτούς που αποκαλούν λοιπόν, «μπαχαλάκηδες», υπολόγισε τις συνέπειες των πράξεών τους στις σοβαρές ιδεολογίες, τις ειρηνικές κινήσεις πολιτών & τη κοινωνία; Σε τι διαφέρουν όλοι αυτοί από εκείνους που υποτίθεται ότι πολεμούν;

Τα «πράγματα» θαρρώ πως είναι περισσότερο ξεκάθαρα απ’ ότι νομίζουμε.

Σε μια δημοκρατική κοινωνία, η λέξη επανάσταση μοιάζει άκυρη. Η «διαμαρτυρία», ναι, η «διαφωνία», ναι, ίσως, ταιριάζει καλύτερα. Το ζήτημα είναι πως εκφράζονται αυτά τα δύο. Και από πιο σημείο η αγανάκτηση, η διαμαρτυρία ή όπως αλλιώς το ονομάζουν, γίνεται τρομοκρατία. Ή ακόμη χειρότερα, ετοιμάζει το έδαφος γι’ αυτήν, για το φόβο, το τρόμο, που για την πάταξή της πρέπει να θυσιάσουμε πολλά, ανάμεσα σ’ αυτά κεκτημένα προσωπικά δικαιώματα και ελευθερίες.

Η διαμαρτυρία οφείλει να μπει στη σωστή της διάσταση (και φυσικά, δεν μπαίνει από μόνη της). Και η σωστή διάσταση που προσωπικά βλέπω δεν είναι άλλη από το να γίνει μέρος της καθημερινής στάσης ζωής μας. Έτσι, μόνο θα υπάρξει αλλαγή.

Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ένας άλλος φόβος. Ο φόβος να δράσουμε μόνοι μας, σαν μονάδα, σε αυτό που αποκαλούμε καθημερινότητα. Γιατί, θέλει κότσια αυτό και είναι δύσκολο. Αλλά όχι ακατόρθωτο. Μόνο αφού γίνει αυτό θα μπορέσουμε να δράσουμε όλοι μαζί σαν σύνολο, εν τέλει -και παράλληλα, ο καθένας ξεχωριστά απ’ τη πλευρά του- για να καταφέρουμε να γίνουμε ουσιαστικά κύτταρα της κοινωνίας, βοηθώντας τους νέους να βρουν τη χαμένη τους πίστη στον άνθρωπο και το όνειρο.

Ο θάνατος του Αλέξη Γρηγορόπουλου ήταν η αφορμή. Ο τραυματισμός του 20χρονου αστυνομικού στα Εξάρχεια, παράπλευρη απώλεια στο βωμό κάποιας σκοπιμότητας. Και οι δύο άνθρωποι. Και οι δύο παιδιά -μας- με 6 χρόνια διαφορά μεταξύ τους. Η αιτία βαραίνει τον καθένα μας. Το μόνο που ζητώ, όπως κάθε μάνα: Να μην είναι ο γιος μου η επόμενη αφορμή, η επόμενη παράπλευρη απώλεια…το επόμενο θύμα...το επόμενο σύμβολο...

...και αλίμονο, ο επόμενος θύτης...”

Αυτά έγραφα πέρσι και παρακολουθώντας και φέτος τα ΜΜΕ, μπορώ να διακρίνω μια προσπάθεια πέραν της ενημέρωσης. Τη προσπάθεια της επιλεκτικής ενημέρωσης και προσέγγισης των γεγονότων. Ανάμεσα σ' αυτές τις προσπάθειες φωτεινή εξαίρεση η εκπομπή “Πρωταγωνιστές” (επεισόδιο 68) με τον Σταύρο Θεοδωράκη, στη βραδινή ζώνη του MEGA, τη Κυριακή 6/12 στις 23:25. Ήταν μια outer προσέγγιση και γι' αυτό την αναφέρω, αφού ικανοποίησε τη δίψα μου ως απαιτητικός τηλεθεατής. Με το βαμβάκι και πολύ προσεκτικά προσέγγισε ολόπλευρα το ζήτημα πραγματοποιώντας ένα “December Anatomy”.

Από πέρσι, λοιπόν, ακόμη αδυνατώ να γύρω τη ζυγαριά από τη μία ή από την άλλη. Τα πράγματα, σαφώς, δεν είναι άσπρο-μαύρο. Και σίγουρα κάποιοι φταίνε και κάποιοι δεν φταίνε. Μα όταν ο αγέρας αποφασίσει να φυσήξει δε λογαριάζει τις συνέπειες μέσα στη μανία του.

Κι αφού δεν μπορώ να γύρω τη ζυγαριά σε κανένα απ' τα ζύγια της, αναθεωρώ. Θα γίνω η ζυγαριά και θα τα κουβαλήσω στη κουμπούρα μου φυλαχτά της ιστορίας και των γεγονότων, σα γριά σοφή...για να ζυγίζω καλύτερα στο μέλλον...

...ελπίζοντας...πως θα καταφέρω να μάθω στο παιδί μου, να ονειρεύεται, να ελπίζει, να διεκδικεί, να γνωρίζει την αναγκαιότητα του φόβου και του θάρρους, να γνέθει ορίζοντες και να τους ξεπερνά σε κάθε άγγιγμα τους. Ν' αναθεωρεί, ν' αναζητά, να ζει, διακρίνοντας τη διαφορά του ζειν από το ευ ζην....

Πόσο εύκολα είναι τα λόγια. Πόσο δύσκολη η πράξη.... Και πόσο αξυπνακίστικα μπορεί να φανούν αυτά που καταθέτει κανείς απ' τη ψυχή του. Ποιος, άραγε, δεν επιθυμεί τα παραπάνω για το παιδί του; Αναλογίζομαι την απόσταση που απέχουμε απ' το όνειρο και θλίβομαι, τρομάζω και οργίζομαι...που κρύψαμε τις συνειδήσεις στις τσέπες ενός παλτού, ξεχασμένο στο χρονοντούλαπο της κοινωνίας κι αραδιάζουμε τις δικαιολογίες σαν αγράμματες κουτσομπόλες που βαριεστημένες, με πολύχρωμα φακιόλια στο κεφάλι, μηχανικά σαρώνουν, άσκοπα, τα φύλλα στο δρόμο.

...

Καθρεφτάκι (Σωκράτης Μάλαμας)

Μουσική/Στίχοι: Μάλαμας Σωκράτης/Αλκαίος Άλκης

“Λευκό το σύννεφο και βρέχει, στου διψασμένου την αυλή

Κι αυτός που πόνεσε πολύ, γίνεται βράχος για ν' αντέχει

Όχι για πάντα, όχι, φύγε, δεν ωφελεί να αναζητάς

Πού πας πουλί της ερημιάς, τώρα π' αρχίζει το κυνήγι

Όμορφη που 'ναι η ζωή, όμορφη σαν ψέμα

και το φως της άνοιξης κόκκινο σαν αίμα

Ρίχνει ο χρόνος το φτερό, το φιλί σου δώσ' μου

Καθρεφτάκι ο έρωτας στο κλουβί του κόσμου

Στήνουν τ' αηδόνια συναυλία σ' ένα δεντράκι τόσο δα

Όσα το αίμα τραγουδά, μην τα γυρεύεις στα βιβλία

Στου πόνου τη τρελή γιορτή και στο μεθύσι το βαθύ

θα βρεις ότι έχει πια χαθεί κι ότι άργησε να φτάσει

Όμορφη που 'ναι η ζωή...”