6 Μαΐου 2009, βιβλιοπωλείο Ιανός

Πηγαίνοντας την Τετάρτη το βράδυ στην εκδήλωση για τον William Morris, μια εκδήλωση που έφερε τον φιλόδοξο υπότιτλο ''Από τον Ύστερο Ρομαντισμό στην Φανταστική Λογοτεχνία'', στον χώρο εκδηλώσεων του Ιανού, αισθανόμουν μια μικρή αγωνία για το τι θα συναντούσα. Αισθανόμουν πως αυτήν την φορά επρόκειτο για μια διαφορετική εκδήλωση από αυτές που έχουμε συνηθίσει να γίνονται από την - δυστυχώς ακόμη μικρή - κοινότητα της φανταστικής λογοτεχνίας της Αθήνας. Αυτήν την φορά η εκδήλωση δε θα γινόταν σε κάποιο βιβλιοπωλείο ή σε κάποιο κομιξάδικο με την δική του εξειδικευμένη πελατεία. Αυτήν την φορά δεν θα μπορούσαμε να γνωρίζουμε επακριβώς την σύνθεση του ακροατηρίου, μέχρι και του ενός τελευταίου από το κοινό, όπως γινόταν συνήθως σε παλαιότερες, πιο κλειστές εκδηλώσεις του χώρου. Νωρίτερα είχα δεχθεί το τηλεφώνημα του Σταμάτη, που μου είχε μεταδώσει και την δική του μικρή αγωνία, και ήμουν σίγουρος πως και τα υπόλοιπα παιδιά της φοιτητικής λέσχης φανταστικής λογοτεχνίας είχαν την ίδια δημιουργική ανησυχία για την εκδήλωση που είχαν αναλάβει.

Ανεβαίνοντας όμως τα υποφωτισμένα σκαλοπάτια και μπαίνοντας στην ατμοσφαιρική αίθουσα του Ιανού, τα συναισθήματά μου άλλαξαν. Όμορφη, ζεστή ατμόσφαιρα, απρόσμενα πολύς κόσμος, και γνώριμα πρόσωπα που χαμογελούσαν και συζητούσαν μεταξύ τους. Η συνάντησή μου μάλιστα με αρκετούς φίλους από τα παλιά (από την όμορφη παρέα του Unicorn-Project), με χαροποίησε ακόμη περισσότερο και μου έδωσε περισσότερη σιγουριά για το αποτέλεσμα. Ο αξιότιμος συγγραφέας Νίκος Βλαντής και οι φίλοι της λέσχης Γιώργος Χατζηκυριάκος και Σταμάτης Μαμούτος φυσικά κι είχαν προετοιμαστεί όσο καλύτερα μπορούσαν και ήταν έτοιμοι να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους για χάρη του κοινού. Τα φώτα στην αίθουσα χαμήλωσαν...

Πρώτος τον λόγο πήρε ο Νίκος Βλαντής, όπου, προλογίζοντας την βραδιά, μίλησε για το σταθερό και πολύχρονο ενδιαφέρον του για την λογοτεχνία του Φανταστικού («άραγε υπάρχει και κάποια λογοτεχνία που δεν είναι φανταστική;»), και πιο συγκεκριμένα για τον William Morris και  για την εκδοτική περιπέτεια του έργου του. Στην συνέχεια ο κ. Βλαντής αναφέρθηκε στην γνωριμία του με την Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ. και στην χαρά του όταν διαπίστωσε τα κοινά θεωρητικά ενδιαφέροντα καθώς και τον ίδιο ενθουσιασμό που χαρακτήριζε εκείνον και τα παιδιά της λέσχης.

Ακολούθησε ο Σταμάτης Μαμούτος, που μας έβαλε πιο βαθιά στο θέμα της εκδήλωσης. Ο πρόεδρος της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ. αναφέρθηκε στις γενικότερες δραστηριότητες της λέσχης, στην εποπτική της προσέγγιση πάνω στο πεδίο της λογοτεχνίας του φανταστικού, στον ρόλο που έπαιξε η ρομαντική κοσμοαντίληψη για την αναγέννηση της φανταστικής λογοτεχνίας κόντρα στις ορθολογικές και ρεαλιστικές δομές του Διαφωτισμού κατά τον 18^ο αιώνα, στον ρόλο του Ρομαντισμού να μεταθέσει τον ενεργό πυρήνα της ανθρώπινης υπόστασης από την ψυχρή μηχανικότητα της λογικής στην φλογερή ορμή της φαντασίας, στον ρόλο της Προραφαηλίτικης Αδελφότητας που συνέχισε να εκφράζει το ρομαντικό πνεύμα κατά την ύστερη εποχή, και τελικά στο τι σηματοδοτούσε ο ερχομός του William Morris το 1856 για την Αδελφότητα και για τη λογοτεχνία του φανταστικού (όπως πάντα ο λόγος του Σταμάτη ήταν ένας πληροφοριακός χείμαρρος, φιλοσοφικής και θεωρητικής τεκμηρίωσης των απόψεων και των επιχειρημάτων, που δεν θα μπορούσε κανείς να τον παρακολουθήσει παρά απόλυτα καθηλωμένος).

Ο τρίτος εκ των ομιλητών, ο Γιώργος Χατζηκυριάκος, ανέλαβε να μας μεταφέρει πιο κοντά στους κόσμους που δημιούργησε ο William Morris μέσα στα βιβλία του και στην μεγάλη επιρροή που άσκησε στους μετέπειτα συγγραφείς του είδους, οι οποίοι ουσιαστικά ακολούθησαν τα χνάρια του για να στήσουν τις δικές τους δημιουργίες. Πραγματικά δεν είναι ευρέως γνωστό πως το έργο των Τόλκιν, Λιούις, Ντάνσανι και Φρανκ Μπάουμ, δεν θα ήταν αυτό που είναι σήμερα αν δεν υπήρχε πρώτα το έργο του Morris. Δυστυχώς δε διαθέτω το εύρος των γνώσεων του Γιώργου στην λογοτεχνία της επικής φαντασίας κι έτσι δεν μπορώ να σας μεταφέρω όλα εκείνα τα ονόματα που ανέφερε και τις συγκεκριμένες σκηνές που περιέγραψε μέσα από τα βιβλία, εξειδικευμένες λεπτομέρειες που περιλάμβαναν νάνους και ιππότες, ηρωικές μάχες κι άρματα, φανταστικά τέρατα και σκοτεινές δυνάμεις, αποδεικνύοντας πως πολλά από αυτά που σήμερα χαρακτηρίζουν το Epic Fantasy βγήκαν μέσα από την δημιουργική πένα του Morris.

Στο τέλος ακολούθησε διάλογος με το κοινό, διάρκειας κοντά μίας ώρας, όπου οι τρεις ομιλητές κλήθηκαν να απαντήσουν σε πληθώρα ερωτήσεων. Άλλο που δεν ήθελαν άλλωστε, αφού έδειξαν πως το ευχαριστήθηκαν πάρα πολύ, αποδεικνύοντας ταυτόχρονα το εύρος των γνώσεών τους και τη βαθιά τους κατανόηση για το συνολικό φαινόμενο της φανταστικής λογοτεχνίας. Νομίζω πως θα μπορούσαμε δικαιολογημένα να πούμε πως κατάφεραν να εκπροσωπήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ελληνική κοινότητα του φανταστικού μπροστά σε ένα κοινό ακαδημαϊκών, δημοσιογράφων από γνωστά λογοτεχνικά ένθετα εφημερίδων και διαφόρων sites εκδηλώσεων και, κυρίως, των αγνών φίλων του φανταστικού που παρεβρέθηκαν στην εκδήλωση.

Αναμφισβήτητα η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με επιτυχία, και στο τέλος όλα τα μέλη της λέσχης δέχθηκαν μαζικά συγχαρητήρια από τον κόσμο, ενώ πολλοί φίλοι εκδήλωσαν το ενδιαφέρον τους να γίνουν μέλη -και πολλοί έγιναν ήδη- της λέσχης. Προτάσεις για μελλοντικές συνεργασίες από φορείς του βιβλίου και του τύπου διατυπώθηκαν, και φυσικά δόθηκαν υποσχέσεις για ανάλογες εκδηλώσεις και στο μέλλον.

Φεύγοντας το βράδυ της Τετάρτης από το φιλόξενο χώρο του Ιανού, ήμουν χαρούμενος γιατί το όλο εγχείρημα κατά γενική ομολογία δικαιώθηκε, παρά τις όποιες δυσκολίες. Δεν είναι και λίγο άλλωστε να ενημερώνεσαι, μόλις λίγες μέρες νωρίτερα, ότι υπήρξαν αιφνιδιαστικά τηλεφωνήματα με σκοπό να διασπείρουν κακόβουλες φήμες, που μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και στην ματαίωσή του. Φυσικά, δεν θα θέλαμε να καταφύγουμε ποτέ στην εύκολη λύση φανταστικών εχθρών, ούτε καταλάβαμε ποτέ την "αντιπαλότητα" των συγγενών ομάδων που δραστηριοποιούνται σε έναν κοινό χώρο, κι έτσι απογοητευτήκαμε πάρα πολύ όταν διαπιστώσαμε την αλήθεια κάποιων από αυτών. Όπως και να 'χει, όμως, μεθοδεύσεις και πολεμικές δεν τις συμμεριζόμαστε, κλίκες και κλειστές ομάδες δε μας εκφράζουν. Από την στιγμή που υπάρχει αγάπη κι ενδιαφέρον για τα ίδια πράγματα, όλοι τελικά μπορούμε να συμπορευτούμε.

Καταλήγοντας, νομίζω πως κάτι καινούριο έγινε στην πόλη εκείνο το βράδυ, κάτι που νομίζω πως σηματοδοτεί μόνο την αρχή των γόνιμων και δημιουργικών εξελίξεων που έρχονται για τον χώρο της Φανταστικής Λογοτεχνίας στην Ελλάδα. Ας ελπίσουμε να είναι κι αρκετοί αυτοί που ενδιαφέρονται για το ταξίδι.

Δημήτρης Αργασταράς, επίτιμο μέλος Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ.